Phát hiện ăn cắp vặt ở các cửa hàng, truy tìm cổ vật, theo dõi ngoại tình, làm hàng giả, lừa đảo tín dụng, xác minh lý lịch...-nhiệm vụ của thám tử tư (TTT) thật quan trọng. Công việc trở nên chuyên môn hoá, nghề này đã được công nhận và phải ghánh lấy trách nhiệm. Một đạo luật tại Pháp buộc TTT phải có đầy đủ bằng cấp. Học luật tại Đại học Melun, kỹ thuật theo dõi tại Viện đào tạo trinh sát viên (IFAR) ở Montpellier. Đó là những đòi hỏi bắt buộc cho những ai muốn làm nghề TTT.

Phát hiện ăn cắp vặt ở các cửa hàng, truy tìm cổ vật, theo dõi ngoại tình, làm hàng giả, lừa đảo tín dụng, xác minh lý lịch...-nhiệm vụ của thám tử tư (TTT) thật quan trọng. Công việc trở nên chuyên môn hoá, nghề này đã được công nhận và phải ghánh lấy trách nhiệm. Một đạo luật tại Pháp buộc TTT phải có đầy đủ bằng cấp. Học luật tại Đại học Melun, kỹ thuật theo dõi tại Viện đào tạo trinh sát viên (IFAR) ở Montpellier. Đó là những đòi hỏi bắt buộc cho những ai muốn làm nghề TTT.

Tại ĐH Melun, cũng như IFAR, các sinh viên chuẩn bị hành nghề không hề ngờ lãnh vực mà mình theo đuổi lại bao la đến vậy. Nếu ở vùng nông thôn, nghề TTT còn phảng phất một chút nét cổ điển, thì tại các thành phố lớn hiện nay, nhu cầu lại rất khác biệt nhau như: truy tìm huyết thống, lừa đảo tín dụng, nghiên cứu khả năng chi trả...M2 Ruozaud, một luật sư đang theo học tại IFAR giải thích: “Nhà điều tra cá nhân khai thác những kẽ hở của toà án. Chúng tôi không thể xác minh khả năng chi trả của một khách hàng, cũng như chỗ trú ngụ của họ, nhưng tôi có quyền nhờ TTT trợ giúp”. Jean-Louir Jacomino, cựu sĩ quan cảnh sát trở thành giáo sư tại IFAR, nói với các học trò: “Các bạn phải khai thác các kẽ hở của hệ thống luật pháp. Chẳng hạn, ngay tại vùng Montpellier, mỗi ngày cũng đã có từ 20-25 người mất tích. Hầu hết được tìm thấy sau 2-3 ngày. Nhưng cảnh sát chẳng bao giờ điều tra ngay sau khi thông báo. Sau đó, nếu sự việc thật sự nghiêm trọng, họ mới bắt đầu huy động lực lượng, và chỉ giới hạn trong khoảng thời gian nhất định. Trái lại, TTT có mặt ngay tức khắc, làm việc 24/24 giờ cho đến khi tìm được nạn nhân mới thôi”.
Nhu cầu của các xí nghiệp

Giám đốc IFAR, Yves Conservano xem chuyện truy tìm kẻ mất tích là nghề chuyên môn của mình. Vụ án nổi cộm nhất là một bé gái 16 tuổi, bị một tên ma cô bắt cóc. Ông đã tìm ra nơi hắn giữ cô bé. Tức khắc, ông ta đến gõ cửa một phòng ở khách sạn và tìm thấy gã đàn ông đang chĩa súng hăm doạ. “Chuyện kết thúc rất tốt. Nhưng tôi chỉ may mắn thôi”.

Ngày nay xí nghiệp là khách hàng chủ yếu của các văn phòng TTT tại Paris. Didier Rauch, chuyên gia điều tra tài chính và thương mại tại Orly cho biết: “Họ tìm chúng tôi vì những rắc rối nội bộ, hay các cuộc cạnh tranh bất hợp pháp, làm hàng giả, hay ăn cắp bản quyền”. Đọc vài báo cáo của một sinh viên tại Melun, ta sẽ có khái niệm về những vấn đề mà một TTT ngày nay phải giải quyết. Một người kể lại chuyện mình phải đột nhập vào một công ty hàng không để theo dõi công nhân bốc vác hàng hoá, lợi dụng thời cơ chôm chỉa. Một người khác kể chuyện theo dõi một gã thợ ống nước trốn đi với xấp hồ sơ khách hàng, bị tình nghi là gián điệp kinh tế của công ty đối thủ.
Các văn phòng TTT ngày càng chuyên nghiệp hơn

Didier Rauch nói: “Trong mấy thập niên vừa qua, phương pháp làm việc của chúng tôi đã hoàn toàn thay đổi”. Cho đến năm 1970, TTT còn có thể nghe lén điện thoại. Ngày nay, không thể thu chuyện mật của một người, dù ở nơi công cộng. Cũng không thể chụp ảnh một người ở nơi tư riêng, dù ngay trong vườn. Lại thêm điều mới mẻ: điều tra thông tin để chống cạnh tranh phi pháp.

Từ hơn 10 năm qua, các văn phòng TTT cũng chuyên môn hoá trong lĩnh vực tình báo kinh tế, khai thác thông tin công cộng để phục vụ khách hàng. Chẳng hạn xí nghiệp muốn đặt một nhà máy đóng giày tại Algerie, sẽ yêu cầu nghiên cứu những nguy cơ, ai là đối thủ chính và phải đối phó như thế nào. Một TTT làm việc tại Neuily tóm tắt: Muốn làm một thám tử tốt, phải có 3 điều kiện: được đào tạo nghề nghiệp vững chắc, biết cách làm việc của một cảnh sát và thành thật.

Theo ông, cũng như nhiều người khác, trong số 3.300 văn phòng TTT đăng ký hành nghề tại các quận huyện trên toàn nước Pháp, chỉ có 1/3 là thực thụ chuyên nghiệp. Ngoài hiểu biết lý thuyết, TTT còn phải thông thạo địa hình: Bà bảo vệ khu trung cư muốn gặp phải biết chọn lựa đúng giờ giấc. Không được đến buổi sáng, vì bà ta còn phải đi phân phối báo, lau cầu thang...Phải gõ cửa lúc 15 giờ, sau giờ nghỉ trưa. Vuốt ve con mèo, nếu có con mèo trong tay, và tìm những lời lẽ tạo niếm tin. Tất cả những chuyện đó, không thể học ở nhà trường. Tạo cảm giác quan trọng cho người khác, không bao giờ tỏ vẻ vội vã, đó là bí quyết khi điều tra một vụ án gay go: có khi phải hỏi chuyện một người đến 2-3 lần.
Thám tử lãnh tiền theo phi vụ!

Sandrine Lafforgue, một cô gái đẹp, tóc nâu, 27 tuổi, tốt nghiệp ĐH Melun năm 2001, vóc dáng đẹp đẽ, tay nghề vững chắc, cô biết làm mọi chuyện. Sandrine là một cộng tác viên độc lập, được trả tiền tuỳ theo phi vụ. “Tôi lập ra một xí nghiệp mini của chính mình. Với điều kiện cam kết thu nhập không quá 27.000 euro/năm, tôi được miễn thuế”. Cô làm việc cho vài văn phòng TTT, đôi khi chẳng cần biết đến toàn bộ vụ án mà mình tham gia. Nhờ người ta truyền miệng cho nhau, cô cũng kiếm được cho mình một loại khách hàng riêng biệt. Đôi khi phải giới thiệu cho đồng nghiệp, lúc sự việc vượt quá khả năng của mình. Mỗi ngày người ta mang đến cho cô những vấn đề khác nhau. Đó là cái mà cô chờ đợi nơi nghề nghiệp của mình. Những cuộc điều tra tài chánh, huyết thống, khả năng chi trả là phần lớn của nghề thám tử tư, cộng thêm theo dõi đã khiến cô phải đi khắp nước Pháp.

Benoit Real, 27 tuổi, với áo thun xám và quần jean nhàu nát, kể lại: “Tôi mới về nhà sau một phi vụ bắt đầu lúc 4 giờ sáng. Mặc veston cravate rất dễ bị phát hiện”. Tốt nghiệp trường Melun, anh ta cho rằng: sau mỗi phi vụ đều học được một điều trong nghề nghiệp. “Người ta giao cho tôi những cuộc điều tra ngày càng quan trọng. Thoạt đầu là theo dõi, rồi đến điều tra khả năng chi trả. Phải lập lại 10 năm cuộc đời của một con người, thật là thú vị”.

Trong số những người tốt nghiệp hai trường đại học trinh thám này, sinh viên nữ ngày càng đông. Martine Baret, đứng đầu văn phòng TTT Duluc, kể lại: Lúc tôi mới vào nghề, còn rất ít người. Lúc 18 tuổi, tôi muốn làm tiếp viên hàng không. Nhưng sau khi bố bị mất tích, tôi bị cuốn hút vào nghề trinh thám. Christine Szynal, 35 tuổi, cô gái tóc vàng cao lớn, chân dài, tốt nghiệp IFAR năm 2001 nói: Trong một số nghề nghiệp, phụ nữ rất có lợi. Nó cho phép nắm được thông tin dễ dàng nhanh hơn. Người ta dễ tin chúng tôi hơn. Dù sao phục kích 6 giờ liền trong một khu dân cư đông nghẹt người không phải dễ chịu.

Giá biểu làm ăncủa một thám tử tư tại Paris bình quân như sau: Theo dõi đối tượng, từ 50-90 euro/giờ, ban đêm từ 70 euro trở lên/giờ. Chụp ảnh tội phạm: 230 euro/bức, xác minh lý lịch: 250-300 euro/người. Vụ án đơn giản như ngoại tình: 1500-2500 euro/10 ngày làm việc. Vụ án phức tạp: 20.000 euro/ khoảng 3-4 tháng làm việc.